საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის

 

 

დამტკიცებულია საქართველოს

მეცნიერებათა ეროვნული

აკადემიის საერთო კრების მიერ

2008 წლის 11 ივნისს

 

 

     თბილისი – 2008

 

 

 

 

საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის

წესდება

 

 

I. ზოგადი დებულებები

 

1. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია არის საერთა­შორისო მნიშვნელობის მიღწევებისა და მაღალი სამეცნიერო ავტორი­ტეტის მქონე პირთა გაერთიანება, რომელიც არის მემკვიდრე და ტრა­დიციების გამგრძელებელი უძველესი ქართული განათლებისა და სული­ერების კერე­ბისა _ გელათისა და იყალთოს აკა­დემიებისა. იგი არის სა­ქართველოს მთავრობის მეცნი­ერული მრჩეველი.

2. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია წარ­მოადგენს წევრობაზე დაფუძნებულ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს და არის სა­ქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის უფლებამო­ნაცვლე. იგი შედგება ნამ­დვილი წევრების (აკადემიკოსების) და წევრ-კორესპონდენტები­საგან, აგრეთ­ვე საპატიო აკადემიკოსებისა და უცხოელი წევრებისაგან.

3. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია თავის საქმიანო­ბაში ხელმძღვანელობს საქართველოს კონსტიტუციით, საქართველოს კანო­ნით `საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის შესახებ~, საქარ­თველოს კანონმდებლობითა და აკადემიის წესდებით.

4. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია არის თვითმარ­თვადი სამეცნიერო დაწესებულება, რომელიც დამოუკიდებლად ამტკიცებს თავის წესდებას, განსაზღვრავს თავის სტრუქტურას, წყვეტს სამეცნიერო- ორგანიზაციულ, საკადრო, ეკონომიკურ და საერთაშორისო თანამშრომლო­ბის საკითხებს.

   

II. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის

მიზნები და ამოცანები

 

5. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მიზნებია:

) საქართველოში მეც­ნიე­რე­ბის განვითარების ხელშეწყობა;

) ფუნდამენტური და გამოყენებითი ხასიათის კვლევების წარ­მოება;

) სახელმწიფო ენებზე ზრუნვა;

 

)  ქვეყანაში მეცნიერების განვითარების გზების პროგნოზირება. მსოფ­ლიო მეცნიერების უახლეს მიღწევებზე დაყრდნობით სახელმ­წიფო პრიორიტეტების შესახებ წინადადებათა შემუშავება და შესა­ბამისი რეკომენდაციების მთავრობაში წარდგენა;

) ქვეყანაში წარმოებული მეცნიერული კვლევის შედეგების ექსპერ­ტიზა;

) მეცნიერული მიღწევების საზოგადოებისთვის გაცნობა და საქარ­თვე­ლოს მეცნიერთა მიერ მოპოვებული მიღწევების საერთაშო­რისო ასპარეზზე წარმოჩენა.

6. თავისი მიზნების განსახორციელებლად საქართველოს მეცნიერე­ბათა ეროვ­ნული აკადემია:

) ეწევა სამეცნიერო-კვლევითი და ექსპერტული ხასიათის საქმიანო­ბას. შესაბამისი ამოცანების გადასაწყვეტად, საჭიროების შემთხვე­ვაში, აყალიბებს და ხელმძღვანელობს  სამეცნიერო-კვლევით კოლექტი­ვებს;

) იხილავს და აფასებს საქართველოს უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწე­სე­ბულებებისა და სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტების სამეც­ნი­ერო საქ­მია­ნობის ამსახველ წლიურ ანგარიშებს და დასრულე­ბულ სამეცნიერო-კვლე­ვით სამუშაოებს. უფლებამოსილია ამ ორგა­ნიზა­ციებისაგან გა­მო­ითხოვოს საჭირო დამატებითი ინფორ­მაცია, ხოლო ექსპერტიზის შედეგი აცნობოს ამ ორგანიზაციებს, განათ­ლე­ბისა და მეცნი­ერების სამინისტროს და მეცნი­ერების განვითა­რების ფონდებს;

) ატარებს სამეცნიერო საქმიანობისა და  ნაშრომების ექსპერტი­ზას. აწყობს სამეცნიერო დისკუსიებს, სიმპოზიუმებსა და კონფერენციებს;

) გამოსცემს ბეჭდვით და ელექტრონულ სამეცნიერო ჟურნალებსა და სხვა პერიოდულ გამოცემებს, ახორციელებს სამეცნიერო ლიტე­რატუ­რის საერ­თაშორისო გაცვლას;

) ეწევა სამეცნიერო მიღწევათა და მეცნიერული მემკვიდრეობის პოპუ­ლარი­ზაციას;  ატა­რებს საჯარო ლექციებს საგანმანათლებ­ლო და­წესებულებებში;

) აარსებს და ანიჭებს პრემიებს მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების დარგში მნიშვნელოვანი სამეცნიერო სამუშაოების წარმოსაჩენად;

) უფლებამოსილია გახდეს საერთაშორისო სამეცნიერო ორგანიზა­ციების წევ­რი; ამყარებს კავშირებს მსოფლიოს წამყვან მეცნიერებ­თან და სამეც­ნიე­რო ცენტრებთან;

) კოორდინაციას უწევს სამეცნიერო დაწესებულებების კვლევით საქ­მიანობას;

) ქმნის კომისიებს მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სხვა­დასხვა დარგში;

) უფლებამოსილი პირის წერილობითი მიმართვის საფუძველზე ინა­ხავს მეცნიერებისა და კულტურის მოღვაწეთა პირად არქივებს, რომლებიც ფასეულია საქართველოს ისტორიისათვის;

) დარგების მიხედვით ანიჭებს წლის საუკეთესო სამეცნიერო-კვლე­ვითი და­წე­სებულების ტიტულსა და გასცემს ჯილდოებს;

) ახორციელებს აკადემიის ამოცანებთან დაკავშირებულ სხვა, მათ შო­რის დამხმარე ეკონომიკურ საქმიანობას კანონმდებლობით დად­გე­ნილი წესით.

III. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები

 

7. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები არიან აკა­დე­მიის ნამდვილი წევრები (აკადემიკოსები), წევრ-კორესპონდენტები, საპა­ტიო აკადემიკოსები და უცხოელი წევ­რები.

8. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსად შე­იძ­ლება იმ მეცნიერის არჩევა, რომელმაც საერთაშორისოდ აღიარებული წვლილი შე­იტანა მეცნიერების განვითარებაში.

9. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორეს­პონდენ­ტად შეიძლება იმ მეცნიერის არჩევა, რომელმაც მეცნიერებას  დიდ­მნიშვ­ნელოვანი შრომები შესძინა.

10. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია თავის შემად­გენ­ლო­ბა­ში საპატიო აკადემიკოსად ირჩევს საქართველოს მოქალაქეს, მსოფ­­ლიოში აღიარებულ მოღვაწეს, რომ­ელ­მაც თავისი საქმიანობით დიდი წვლი­ლი შეიტანა საქართველოში მეც­ნიერე­ბის, კულტურის და სულიერების გან­ვითარებაში.

11. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია თავის შემადგენ­ლო­ბაში უცხოელ წევრად ირჩევს მსოფლიოში აღიარებულ საზღვარგა­რეთელ მეც­ნიე­რს, საზოგადო მოღვაწეს, რომელმაც დიდი წვლილი შეი­ტანა მეცნიერებისა და კულტურის გან­ვითარებაში და რომელიც თავისი საქ­მიანობით დაკავშირებულია საქარ­თვე­ლოს მეცნიერებასა და კულტუ­რას­თან.

12. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ნამდვილ წევრ­თა (აკადემიკოსთა) საერთო რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს სამოც­დაათს.

      13. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთო კრე­ბასა და აკადემიის საბჭოში საქმიანობა არ ითვლება ადმინისტრა­ციული ფუნქციების განხორციელებად.

 

IV. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მართვა

 

14. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მართვა ხორ­ციელ­დე­ბა არჩევითობის, დემოკრატიულობისა და გამჭვირვალობის პრინ­ციპებზე დაყრ­დნო­ბით.

      15. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მართვას ახორ­ციელებენ:

) საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთო კრება – აკადემიის მართვის უმაღლესი ორგანო;

) საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიური საბჭო (შემდგომში აკადემიური საბჭო);

) აკადემიის პრეზიდენტი.

 

V. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის  საერთო კრება

 

16. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მართვის უმაღ­ლესი ორგანოა აკადემიის საერთო კრება, რომელშიც ხმის უფლებით მონა­წილეობენ აკადემიის ნამდვილი წევრები (აკადემიკოსები) და წევრ-კორეს­პონდენტები. საერთო კრების მუშაობაში სათათბირო ხმის უფლებით მონა­წილეობენ აგრეთვე სა­ქარ­თველოში მყოფი საქართველოს მეცნიერე­ბათა ეროვნული აკადემიის საპატიო აკადემიკოსები და უცხოელი წევრები.

17. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთო კრე­ბა:

) სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით ამტკიცებს საქართველოს მეც­ნიე­რე­ბათა ეროვნული აკადემიის წესდებას;

) განსაზღვრავს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადე­მიის საქ­მია­ნობის ძირითად მიმართულებებს;

 

) სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით, ფარული კენჭისყრით, ირჩევს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრე­ზიდენტს, ვიცე-პრეზი­დენტს (ვიცე-პრეზი­დენტებს), აკადემიის აკა­დემიკოს-მდივანს და აკადემიური საბჭოს სხვა წევრებს;

) იხილავს და ამტკიცებს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკა­დემიის წლიურ ანგარიშს, წარადგენს დასაბუთებულ მოთხოვ­ნას მომა­ვალი წლის საბიუჯეტო დაფინანსებაზე;

) ირჩევს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ნამ­დვილ წევ­რებს (აკადემიკოსებს) და წევრ-კორესპონდენტებს;

) ამტკიცებს აკადემიური საბჭოს მიერ არჩეულ აკადემიის საპატიო და უცხოელ წევ­რებს.

შენიშვნა: `საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის შესახებ~ მიღებული კანონის შესაბამისად 2009 წლის პირველი მაისიდან საქართველოს მეცნიერე­ბათა ეროვნულ აკადემიაში წყდება წევრ-კორესპონდენტების არჩევა.

) ისმენს აკადემიის წევრთა მოხსენებებს, იხილავს სამეცნიერო და სამეც­ნიე­რო-ორგანიზაციული ხასიათის საკითხებს;

) ისმენს სამეცნიერო ეთიკასთან დაკავშირებულ საკითხებს;

) სიითი შემადგენლობის სამი მეხუთედით, ფარული კენჭისყრით, ვადამ­დე გამოიწვევს აკადემიური საბჭოს წევრებს. 

18. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთო კრება  მოიწ­ვევა საჭიროებისამებრ, მაგრამ წელიწადში ორჯერ მაინც. საერთო კრე­ბის მოწვევა სავალდებულოა, თუკი ამას ითხოვს ხმის უფლების მქონე წევრთა ერთი მესამედი  მაინც.

19. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთო კრება უფ­ლე­ბამოსილია, თუ მას ესწრება ხმის უფლების მქონე წევრთა საერთო რაოდენობის არა­ნაკლებ სამი მეხუთედისა.

20. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთო კრე­ბას იწვევს და თავმჯდომარეობს აკადემიის პრეზიდენტი, ხოლო მისი არყოფ­ნისას აკადემიის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.

21. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთო კრება გადა­წყვე­ტილებებს იღებს სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით, გარდა  იმ შემთხვევისა, როდესაც აკადემიური საბჭოს სპეციალური დადგენილებით საკითხის გადასაწყვეტად აუცილებელია კვალიფიციური უმრავლესობა  (სიითი შემადგენლობის  არა ნაკლებ სამი მეხუთედისა).

 

 

VI. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიური საბჭო

 

      22. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიური საბჭო შედგება აკადემიის პრეზიდენტის, ვიცე-პრეზიდენტების, აკადემიის აკადემიკოს-მდივნის, განყოფილებათა აკადემიკოს-მდივნებისა და აკადემიის სხვა წევრებისაგან. აკადემიური საბჭოს წევრთა რი­ცხოვნობას განსაზ­ღვრავს აკადემიის საერთო კრება. აკადე­მიური საბ­ჭოს წევ­რები არ არიან საჯარო მოხელეები.

      აკადემიურ საბჭოსთან ფუნქციონირებს მრჩეველთა ჯგუფი, რო­მე­ლიც იქმნება საბჭოს (პრეზიდიუმის) ყოფილ წევრთაგან და რომელიც მონაწი­ლეობს საბჭოს მუშაობაში სათათ­ბი­რო ხმის უფლებით. მრჩეველთა ჯგუფ­ში შემავალ წევრთა რაოდენობას  განსაზღვრავს აკადემიური საბჭო.

      23. აკადემიური საბჭოს მუშაობაში სათათბირო ხმის უფლებით მონა­წი­ლეობენ აკადემიური საბჭოს ასოციირებული წევრები, რო­მელ­თა არჩევა ხდება ღია კენჭისყრით საბჭოს წევრთა ხმათა უმრავლესობით. აკადემიური საბ­­ჭოს ასოციირე­ბული წევრების რაოდენობას განსაზღვრავს აკადემიური საბჭო.

აკადემიური საბჭოს ასოციირებულ წევრებად ითვლებიან აგრეთვე იმ სამეცნიერო ორ­განიზაციათა უფლებამოსილი წარმომადგენლები, რომლე­ბიც სტრუქტურული ერთეულის ფორმით ექვემ­დე­ბა­რე­ბიან საქართველოს მეც­ნიერებათა ეროვნულ აკადემიას (ქართული ენცი­კლოპედიის ირაკლი აბაში­ძის სახელობის მთავარი სამეცნიერო რედაქცია, გიორგი წერეთ­ლის სახე­ლობის `ვეფხისტყაოსნის~ აკადემიური გამოცემისა და ქართული ენის თესა­ურუსის კომიტეტი).

`მეცნიერების, ტექნოლოგიებისა და მათი განვითარების შესახებ" სა­ქარ­თველოს კანონის მე-10 მუხლის შესაბამისად, სამეცნიერო-კვლე­ვითი დაწე­სე­ბუ­­ლების თხოვნის და საქართველოს მეცნიერებათა ეროვ­ნული აკა­დე­მიის აკადემიური საბჭოს თანხმობის შემთხვევაში ამ სამეც­ნიერო და­წე­სე­ბუ­ლების აკადემიის სტრუქტურული ერთეულის ფორ­მით ჩა­მოყალიბება შესაძ­ლებელია, თუ საქარ­თვე­ლოს ეკონო­მიკური განვითარების სამინის­ტროს მიერ მიღებულია გადაწყვე­ტილება მისთვის ქონების გადაცემის შესახებ.

24. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტს, ვიცე-პრეზიდენტებს და აკადემიის აკადემიკოს-მდივანს საქარ­თველოს მეც­ნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოს­თაგან ირჩევს აკადემიის საერ­თო კრება ფარული კენჭისყრით, სიითი შე­მადგენლობის უმრავლესო­ბით,        5 წლის ვადით.

      

       აკადემიური საბჭოს სხვა წევრებს აკადემიის წევრთაგან ირჩევს აკა­დემიის საერთო კრება 5 წლის ვადით, სიითი შემადგენლობის უმრავლესო­ბით, ფარული კენჭის­ყრით.

      აკადემიის პრეზიდენტს, ვიცე-პრეზიდენტებს, აკადემიის აკადემიკოს-მდი­ვან­­სა და აკადემიური საბჭოს სხვა წევრთა შორის მოვალეობებს ანა­წილებს აკა­დე­მიური საბჭო.

25. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიური საბჭო ასრუ­ლებს აკადემიის საერთო კრებების დადგენილებებს და საერ­თო კრებებს შორის პერიოდში ხელმძღვანელობს აკადემიის საქმიანობას.

      26. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიურ საბ­ჭოს­თან შეიძლება არსებობდეს სამეცნიერო კომიტეტები, კომისიები, სამეც­ნიერო სა­ზოგადოებები.

27. საქართველოს  მეცნიერებათა  ეროვნული  აკადემიის  აკადემიური საბჭო:

a)     ამყარებს სამეცნიერო კონტაქტებს დარგობრივ მეცნიერებათა აკადე­მიებ­თან და უცხოეთის მეცნიერებათა აკადემიებთან, აგრეთ­ვე სხვა სა­მეც­ნიე­რო დაწესებულებებთან;

b)     იწვევს სამეცნიერო სესიებს, კონფერენციებს, თათბირებსა და სიმ­პოზიუმებს; ანიჭებს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადე­მიის სახელობით პრემიებს დიდმნიშვნელოვანი მეცნიერუ­ლი შრომე­ბისათვის, აღმოჩენე­ბისა და გამოგონებებისათვის, აგ­რეთვე საქარ­თველოს მეცნიერებათა ეროვ­ნუ­ლი აკადემიის პრე­მიებს ახალგაზრ­და მეცნიერთა და უმაღლესი სასწავ­ლებ­ლების სტუ­დენტთა საუკე­თესო მეცნიერული ნაშრომებისა­თვის;

) წარუდგენს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სა­ერთო კრე­ბას განსახილველად და დასამტკიცებლად აკადემიის საქ­მიანობის წლიურ ანგარიშს;

 ) საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო გან­ყო­ფი­ლებათა მიერ წარმოდგენილი დასკვნების საფუძველზე შეფა­სებას აძლევს საქართველოს უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესე­ბულებების და სამეც­ნიერო-კვლევითი ინსტიტუტების სა­მეცნიერო საქმიანობის წლიურ ანგა­რიშებს და დასრულებულ სამეცნიერო-კვლევით სამუშა­ოებს. თავის მოსაზრებებს აცნობს ამ ორგანიზა­ციებს, საქართველოს განათ­ლე­ბისა და მეცნიერების სამინისტროს და მეცნიერების განვითა­რების ფონდებს;

 

) ამტკიცებს იმ ორ­განიზაციათა დებულებებს, რომლებიც სტრუქტუ­რული ერთეულის ფორმით ექვემ­დე­ბა­რე­ბიან საქართველოს მეც­ნიერე­ბათა ეროვნულ აკადემიას (ქართული ენცი­კლოპედიის ირაკლი აბაშიძის სახელობის მთავარი სამეცნიერო რედაქცია, გიორგი წერეთ­ლის სახელობის `ვეფხისტყაოსნის~ აკადემიური გამოცემისა და ქართული ენის თესა­ურუსის კომიტეტი და სხვ.);

) პრეზიდენტის წარდგინებით ამტკიცებს იმ ორ­განიზაციათა ხელმ­ძღვანელებს, რომლებიც სტრუქტურული ერთეულის ფორ­მით ექვემ­დე­ბა­რე­ბიან საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნულ აკადე­მიას;

) ამტკიცებს აკადემიის პერიოდულ გამოცემათა სარედაქციო კოლე­გიებისა და საბჭოების შემადგენლობას და დებულებებს;

) ამტკიცებს გამოჩენილ მეცნიერთა აკადემიური სახელობითი პრე­მიების მინიჭების სანიმუშო დებულებას.

28. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიური საბ­ჭო ანგარიშვალდებულია საერთო კრების წინაშე.

      29. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიურ საბ­ჭოს ემსახურება ადმინისტრაციული აპარატი; ადმინისტრაციული აპა­რატის დებულებას და შინაგანაწესს ამტკიცებს აკადემიური საბჭო. ადმინისტრა­ციულ აპარატს ხელმძღვანელობს პრეზიდენტის მოადგილე, რომელ­საც პრე­ზიდენტის წარდგინებით ამტკიცებს აკა­დემიური საბჭო ღია კენ­ჭისყრით.

 

VII. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი

 

      30. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტს აკა­დემიის ნამდვილ წევრთაგან 5 წლის ვადით ირჩევს აკადემიის საერთო კრება სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით, ფარული კენჭისყრით. აკადე­მიის პრეზიდენტი შეიძ­ლება არჩეულ იქნეს ზედიზედ არა უმეტეს ორი ვა­დით.

პრეზიდენტის კანდიდატურის წამოყენების უფლება აქვთ აკადემიურ საბ­ჭოს, სამეცნიერო განყოფილებებს, დარგობრივ კომისიებს აკადემიის წევრთა ჯგუფებს და ცალ­კეულ წევრებს.

31. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი:

) ხელმძღვანელობს აკადემიას და არის აკადემიის სრულუფლებიანი წარმო­მად­გენელი როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ. აკადემიის პრეზიდენ­ტი არის აკადემიური საბჭოს თავმჯდო­მარე;

) წარუდგენს საერთო კრებას აკადემიური საბჭოს წევრობის კანდი­დატებს;

) იწვევს და თავმჯდომარეობს აკადემიის საერთო კრებას, აკადემიუ­რი საბჭოს სხდომებს;

) განკარგავს აკადემიის ფინანსებს.

      32. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტის თა­­ნამ­­დე­ბობა არის ადმინისტრაციული თანამდებობა. მასზე არ ვრცელ­დება ასაკობ­რივი შეზღუდვა.

 

VIII. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სტრუქტურა

      33. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ძირითადი სტრუქ­ტუ­რული ერთეულია სამეცნიერო განყოფილება.

      34. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სტრუქტურას გან­სა­ზღ­ვრავს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადე­მიური საბჭო და ამტკიცებს აკადემიის საერთო კრება.

 

IX. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო განყოფილება

 

      35. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ძირითადი სა­მეც­ნიე­რო-ორგანიზაციული ერთეულია სამეცნიერო განყოფი­ლე­ბა (შემ­დგომში განყოფილება), რომელსაც ხელმძღვანელობს საქართველოს მეცნი­ერებათა ეროვნული აკადე­მიის სამეცნიერო განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი.

      36. განყოფილების უმაღლესი ორგანოა განყოფილების საერთო კრება. კრებებს შორის პერიოდში განყოფილების საქმიანობას ხელმძღვა­ნელობს განყოფილების ბიურო.

G     37. განყოფილების საერთო კრება ფარული კენჭისყრით ირჩევს გან­ყოფილების აკადემიკოს-მდივანს აკადემიის ნამდვილ წევრთაგან.

38. განყოფილება აყალიბებს მეცნიერების და ტექნოლოგიების დარ­გობ­რივ კომისიებს (შემდგომში დარ­გობ­რივ კომისიებს) და განყოფი­ლების საერთო კრება ფარული კენჭისყრით ირჩევს დარ­გობ­რივი კომი­სიების თავმ­ჯდომარეებს აკადემიის წევრთაგან.

39. განყოფილების ბიუროს შემადგენლობაში შედიან განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი და დარ­გობ­რივი კომისიების თავმჯდომარეები. ბიუროს შემადგენლობაში შეიძლება არჩეულ იქნენ განყოფილების სხვა წევრებიც.

40. სამეცნიერო განყოფილება:

) განსაზღვრავს ბიუროს წევრთა რაოდენობას და ირჩევს მის შემადგენლობას;

) ისმენს და ამტკიცებს განყოფილების მუშაობის ანგარიშს;

) იხილავს მეცნიერების შესაბამისი დარგების პრიორიტეტული მიმართუ­ლე­ბების განვითარების საკითხებს და სათანადო წინა­დადებებს წარუდგენს აკადე­მიურ საბ­ჭოს;

) ექსპერტიზას უწევს საქართველოს სამეცნიერო და საგანმანათ­ლებლო დაწესებულე­ბების საქმიანობის წლიურ ანგარიშებს და შესაბამის დასკვნას წარუდგენს აკადე­მიურ საბ­ჭოს;

) კოორდინაციას უწევს შესაბამისი სამეცნიერო დაწესებულებების საქ­მიანობას;

v)        აყალიბებს საექსპერტო კომისიებს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვ­ნუ­ლი აკადემიის სახელობითი პრემიების მისანიჭებლად;

z)      წარუდგენს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკა­დემიური საბჭოს წინადადებებს სახელობითი პრემიების მინიჭების თაო­ბაზე. აკადემიური საბჭო სათანადო გადაწყვეტილების შემთხვე­ვაში აყალიბებს საექსპერტო კომისიებს შემოსული განცხადებე­ბის განსახილველად; 

) იხილავს სამეცნიერო სე­სიე­ბის, კონფერენციებისა და თათბირე­ბის მოწყობის საკითხებს და სა­თა­ნადო წინადადებებს წარუდ­გენს აკადემიურ საბჭოს;

) შეარჩევს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკა­დე­მიის ნამ­დვილი წევრობისა და წევრ-კორესპონდენტობის კანდიდა­ტებს.

      41. განყოფილების ბიურო:

) ამზადებს სამეცნიერო-საორგანიზაციო საკითხებს განყოფილების სა­ერ­თო კრებაზე განხილვისათვის;

) კოორდინირებას უწევს გამოჩენილ მეცნიერთა სახელობითი პრე­მიების მი­სა­ნიჭებლად შექმნილი საექსპერტო კომისიების საქმი­ანობას, იხილავს მა­თი მუშაობის შედეგებს და განყოფილე­ბის საერთო კრებაზე გან­ხილვის მასალებს დასამტკიცებლად წარუდ­გენს აკადემიურ საბჭოს;

) საერთო ხელმძღვანელობას უწევს განყოფილებაში შემავალ დარ­გობრივ კომისიათა საქმიანობას.

42. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო გან­ყოფილების აკადემიკოს-მდივანი:

) ხელმძღვანელობს განყოფილებას და არის განყოფილების  სრულ­უფლებიანი წარმო­მად­გენელი აკადემიურ საბჭოში; 

) იწვევს და თავმჯდომარეობს განყოფილების საერთო კრებას და განყოფილების ბიუროს.

      43. განყოფილების დარგობრივი კომისიების მიზნებია:

) მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სფეროში მოპოვებული საერ­თაშორისო დონის შედეგების გაანალიზება, რეკომენდაციების შემუშავება და მათი წარდგენა განყოფილების საერთო კრებაზე განსახილველად;

) საქართველოში ჩატარებული სამეცნიერო-ტექნოლოგიური კვლე­ვების წლიური ანგარიშებისა და ცალკეული სამეცნიერო ნაშ­რომების  ექსპერტიზა და შესაბამისი დასკვნის წარდგენა  გან­ყოფილების ბიუროზე  განსახილველად;

) დარგების მიხედვით წლის საუკეთესო კვლევითი ჯგუფების გა­მოვლენა და სათანადო წინადადებების წარდგენა  განყოფი­ლების ბიუროზე  განსახილველად; საუკეთესო კვლევითი კო­ლექტივის შერჩევა ხდება განყოფილების ბიუროს მიერ შემუშა­ვებული კრი­ტერიუმების საფუძველზე.

 

   X. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსთა, წევრ-კორესპონდენტთა, საპატიო აკადემიკოსთა და უცხოელ წევრთა არჩევნების წესი

 

44. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსე­ბის და წევრ-კორესპონდენტების არჩევნები ტარდება ამ წესდებისა და აკადე­მიური საბჭოს მიერ დამტკიცებული დროებითი დებულების საფუძ­ველზე.

45. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრთა არჩევ­ნები ეწყობა განთავისუფლებულ ვაკანსიებზე აკადემიური საბჭოს მიერ დამ­ტკიცებული სპეციალობების მიხედვით. არჩევნების ჩატარების ვადებს გან­საზღვრავს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემი­ური საბჭო.

46. საქართველოს მეცნიერებათა  ეროვნული  აკადემიის აკადემიური საბ­ჭოს ცნობა საქართველოს მეცნიერებათა  ეროვნული აკადემიის წევრთა არჩევნების ჩატარების შესახებ ქვეყნდება არა უგვიანეს სამი თვისა არჩევ­ნებამდე.

47. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრობის კან­დი­დატ­თა წამოყენების უფლება აქვთ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნუ­ლი აკა­დემიის წევრებს, დარგობრივ კომისიებს, სამეცნიერო დაწესებულე­ბებს, სახელმწიფო უმაღლეს სასწავ­ლებ­ლებსა და სამეცნიერო საზოგა­დოებებს.

ორგანიზაციებისა და აკადემიის წევრების მიერ დასახელებულ კან­დიდატთა მონაცემები რეგისტრაციისა და არჩევნებში მონაწილეობისათვის არჩევნების შე­სა­ხებ, ცნობის გამოქვეყნების დღიდან ერთი თვის ვადაში, წე­რილობით ეცნობება საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიურ საბჭოს.

არჩევნებში მონაწილე იმ კანდიდატთა სია, რომლებიც რეგისტრა­ციაში არიან გატარებული, ქვეყნდება არა უგვიანეს ერთი თვისა არჩევ­ნების ჩატა­რებამდე.

48. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრს ირჩევს აკა­დე­მიის საერთო კრება იმ კანდიდატთაგან, რომლებიც შეირჩევა აკადე­მიის სამეცნიერო განყოფილებათა მიერ.

საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიაში არჩევნებისას, სა­ჭი­როე­ბის შემთხვევაში, აკადემიური საბჭოს სათანადო დადგენილებით ცალ­კეულ გან­ყო­ფი­ლებებს შეუძლიათ ჩაატარონ გაერთიანებული კრება ამ გან­ყოფილებებისათვის გამოყოფილი ყველა ვაკანსიის დასაკავებლად.

49. აკადემიკოსობის კანდიდატთა არჩევნებისას განყოფილებაში ხმის უფლებით სარგებლობენ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკა­დე­მიის აკადემიკოსები.

წევრ-კორესპონდენტობის კანდიდატთა არჩევნებისას განყოფილებაში ხმის უფლებით სარგებლობენ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკა­დემიის აკადემიკოსები და წევრ-კორესპონდენტები.

50. განყოფილება უფლებამოსილია მოაწყოს აკადემიკოსობის კანდი­დატთა შერჩევა, თუ სხდომას ესწრება განყოფილების აკადემიკოსთა სიითი შემადგენ­ლო­ბის სულ მცირე სამი მეხუთედი; წევრ-კორესპონდენ­ტობის კან­დიდატთა შერჩევა _ თუ შერჩევას ესწრება ამ განყოფილების აკადე­მიკოსთა და წევრ-კო­რეს­პონდენტთა სიითი შემადგენლობის სულ მცირე სამი მეხუ­თედი.

შენიშვნა: განყოფილების წევრთა სიით შემადგენლობაში არ ჩაითვლე­ბიან საქართვე­ლოს მეც­ნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადე­მიკოსები და წევრ-კორეს­პონ­დენ­ტები, რომლებიც არჩევნების დროს საზღვარ­გარეთ იმყო­ფებიან მივ­ლინებით, აგრეთვე საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკა­დემიკოსები და წევრ-კორესპონდენტები, რომელთა შესახებ მიღებულია საქარ­თველოს მეც­ნიერებათა ეროვ­ნული აკადე­მიის აკადემი­ური საბჭოს სპეციალური გადაწ­ყვე­ტილება ჯანმრ­თელობის მდგომა­რეობის გამო შერჩევაში მონაწი­ლეობი­სა­გან მათი განთავი­სუფლების შესახებ.

51. განყოფილება საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევ­რო­ბის კანდიდატებს შეარჩევს ფარული კენჭის­ყრით.

      საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსობის კან­დი­და­ტებად შერჩეულად ჩაითვლებიან ის პირები, რომლებიც მიიღებენ ამ გან­ყო­ფი­ლების აკადემიკოსთა სიითი შემადგენლობის ხმათა უმრავლე­სო­ბას, მაგრამ არანაკლებ სამი მეხუთედისა.

      საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონ­დენ­ტო­ბის კანდიდატებად შერჩეულად ჩაითვლებიან ის პირები, რომლე­ბიც მიიღებენ ამ განყოფილების აკადემიკოსთა და წევრ-კორესპონდენტთა სი­ითი შემადგენლობის ხმათა უმრავლესობას, მაგრამ არანაკ­ლებ სამი მეხუ­თედისა.

      52. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემი­კოსების არჩევნებისას აკადემიის საერთო კრებაზე ხმის უფლებით სარგებ­ლობენ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები, ხოლო წევრ-კორესპონდენტების არჩევნებისას _ აკადემიკოსები და წევრ-კორესპონ­დენტები.

      53. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საერთო კრება­ზე საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკო­სებისა და წევრ-კორესპონდენტების არჩევნები ტარდება ფარული კენჭის­ყრით. აკა­დემიკოსებად არჩეულად ჩაითვლებიან პირები, რომლებიც მიი­ღე­ბენ საქარ­თველოს მეცნიერე­ბათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსთა სი­ითი შემად­გენ­ლობის ხმათა უმრავლესობას, მაგრამ არა­ნაკლებ სამი მეხუ­თე­დისა, ხოლო წევრ-კორესპონდენტები _ აკადემიის ნამდვილ წევრთა და წევრ-კო­რეს­პონდენტთა სიითი შემადგენლობის ხმათა უმრავლესობას, მაგ­რამ არა­ნაკლებ სამი მეხუთედისა.

შენიშვნა: სიით შემადგენლობაში არ ჩაითვლებიან საქართველოს მეცნი­ერებათა ეროვნუ­ლი აკადემიის აკადემიკოსები და წევრ-კორეს­პონდენტები, რომ­ლებიც არ­ჩევნების დროს საზღვარგარეთ იმყოფებიან მივლი­ნებით, აგრეთვე საქარ­თვე­ლოს მეც­ნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკო­სები და წევრ-კორეს­­პონდენტები, რომელთა შესახებ მიღებულია საქარ­თველოს მეც­ნიე­რე­ბათა ეროვნული აკადემიის აკადემიური საბჭოს სპე­ციალური გადა­წყვე­ტი­ლება ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო არჩევ­ნებში მონა­წილეობისაგან მათი განთა­ვისუფლების შესახებ.

      54. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საპატიო აკა­დემიკოსად და უცხოელ წევრად ასარჩევ კანდიდატს აკადემიური საბ­ჭოს მიერ დაწესებულ ვაკანსიებზე წამოაყენებს აკადემიის პრეზიდენტი.

55. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელ წევრს ღია კენჭისყრით ირჩევს აკადემიური საბჭო ხმათა უმრავლესობით და ღია კენჭისყრით ამტკიცებს საქართველოს მეცნიერებათა ეროვ­ნული აკა­დემიის საერთო კრე­ბა.

      56. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის საპატიო აკა­დე­მიკოსს ღია კენჭისყრით ირჩევს აკადემიური საბჭო ხმათა უმრავ­ლესობით და ამტკიცებს ღია კენჭისყრით საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სა­ერთო კრება.

 

XI. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიისAაკადემიკოსის  და წევრ-კორესპონდენტის სტატუსი

 

      57.